كتب او را در حفظ داشت چنانچه در تاريخ ابن خلّكان نويسد ( انه وجد كتاب النفس لارسطو طاليس و عليه مكتوب به خط ابى نصر الفارابى قرأت هذا الكتاب مائة مرة و نقل عنه انه كان يقول قرأت السماع الطبيعى لارسطو طاليس اربعين مرة و ارى انى محتاج الى معاودة قرائته انتهى ) وقتى از او پرسيدند در فلسفه تو داناترى يا ارسطو فرمود اكر من درك خدمت او را كرده بودم اكبر تلامذهء او بودم * وفات آن فيلسوف دانشمند موافق نوشتهء ابن خلّكان و عيون الانبأ و مختصر الدول و قاموس الاعلام در سنه سيصد و سى و نه ( 339 ) هجرى در عهد خلافت المطيع لله عباسى در شهر دمشق اتفاق افتاد در حالتى كه هشتاد سال از عمر شريفش گذشته بود و سيف الدّولة بن حمدان خود بوى نماز كرده در ظاهر دمشق در بيرون دروازهء صغير مدفون شد * مؤلف كتاب آثار العجم گويد كه ابو نصر محمد بن طرخان « 7 » بن اوزلغ معروف بفارابى را در سنه سيصد و چهل و چهار هجرى در سفر حج قطاع الطريق گشتند ولى بر اين قول فاضل معاصر مأخذ صحيحى از كتب معتبره بدست نيامد * مؤلفات آن حكيم بيرون از شمار است و ما محض مزيد تعريف اسم مشهورترين تصانيف و شروحى كه آن حكيم بكتب متقدّمين نكاشته در اين مختصر بتحرير مىآوريم ( كتاب فى احصأ العلوم و التعريف ) ( كتاب فى اغراض فلسفة افلاطون و ارسطو طاليس ) ( كتاب السياسة المدنيّة ) ( السيرة الفاضله ) ( شرح كتاب مجسطى لبطلميوس ) ( شرح كتاب البرهان لارسطو ) ( شرح كتاب الخطابه لارسطو ) ( شرح المقالة الثانيه و الثامنه من كتاب الجدل لارسطو ) ( شرح كتاب المغالطه ارسطاليس ) ( شرح كتاب القياس لارسطو ) ( شرح كتاب باريمينياس ) ( شرح كتاب المقولات ) ( كتاب مختصر كبير در منطق ) ( كتاب مختصر صغير ) كه نيز در منطق است ( كتاب مختصر اوسط در قياس ) ( كتاب التوطئه ) كه نيز در علم منطق نكاشته ( شرح كتاب ايساغوجى ) ( املاء فى معانى ايساغوجى ) ( كتاب القياس الصغير ) صاحب

--> ( 7 ) طرخان بفتح الطأ المهمله و سكون الرأ و فتح الخأ المعجمه و بعد الالف نون و اوزلغ بفتح الهمزه و سكون الواو و فتح الزأ و الام و بعدها غين معجمه ( ابن خلكان ) ( لمؤلفه )